Yazıda Neler Var?
Sirke içmenin faydaları nelerdir ve sirke hangi hastalıklara iyi gelir, nasıl tüketilmelidir gibi konuları sizler için derledik. Buyurun birlikte öğrenelim…
Sirke Nedir?
Fransızca ekşi şarap anlamına gelen vinaigre’den gelme vinegar, yani Türkçedeki karşılığı sirke; şarabın, elma suyunun veya biranın içindeki ethanolun oksidasyonuyla imal edilen bir sıvıdır. Sirke genellikle üzüm veya elma gibi yoğun asitli meyvelerden elde edilen, yarı fermente edilmiş, kötü kokulu ekşi bir meyve suyudur.
Su, doğal aromalar ve yüzde 3-5 arasında değişiklik gösteren asetik asit ihtiva eder. Bazı sirkelerde sitrik veya tartarik asit bulunur. Asedik asidin oksidasyonu esnasında bir bakteri meydana gelir. Bu bakteri, 1822 yılında asetik mayalanmadan (alkolün sirkeye dönüşmesinden) sorumlu olan mycoderma aceti denilen ve daha önce asetik asit bakterileri olarak bilinen; aerobakteridir. Bir Hollandalı tarafından keşfedilmiş ve bilim dünyasında ilk Louis Pasteur tarafından kesinleştirilerek detaylandırılmıştır.
Sirkenin Kullanım Alanları
Sirke, salatlarda tatlandırıcı yönüyle kullanılıp tüketilebildiği gibi tonik şeklinde yüze veya saça sürülerek tedavi maksatlı da kullanılabilir. Temizlik malzemesi olarak da kullanıldığı görülür. Veya sıhhat için suya katılarak da içilebilir ki biz de yazımızda bundan, yani sirkeli su içmenin faydalarından bahsedeceğiz.
Tarihte Sirke: Hırsızları Vebadan Koruyan Formül!
Öncelikle sizi biraz geçmişe götürelim. Sirkenin tarihteki kritik rolünden, daha o zamanlar tespit edilen yararlarından ve tarihe nasıl damga vurduğundan bahsedelim:
Sirke içmenin faydaları hakkında pek çok eserde bilgi verilmiştir. Hatta eski yazmalarda sirkenin, doku çürümelerine karşı direnç sağlamaya yardımcı olduğu, ter atma ve zayıflama için de birebir olduğu geçer. Ezik ve yaraları iyileştirici etkiye sahip olduğu, yanıklar, kanamalar, yılan ısırıkları, veba, kangren ve sarhoşluk için etkili olduğu yazar. Kist ve fibroma gibi tümörlerin tedavisinde ve ödem söktürücü ereğiyle de kullanıldığı rivayet edilir.
Sirkenin böcek ısırması vb. gibi hayvan zehirlerine karşı da etkili olduğu söylenir. Bayılma durumlarında da tedavi cihetiyle kullanıldığı kayıtlara geçmiştir. Isırgan otu cilde değdiğinde tahrişe yol açabilir; ağrıya, şişmeye, kızarıklığa ve kaşıntıya sebep olabilir. Sirkenin buna da iyi geldiği söylenmektedir.
Büyük veba salgınında Doktor Sylvius, her iki büyük salgında da korunmak adına sabahları sadece bir kaşık sirke içtiğini, ardından veba hastalarını görmeye gittiğini belirtmiştir.
4 Hırsız Sirkesi (Vinegar des 4 Voleurs)
Bir rivayete göre; 17. Yüzyılda Kara Ölüm (veba) Avrupa’yı kırıp geçirirken bir grup hırsız vebadan ölen kimselerin evlerine giriyor ve evleri soyuyorlar, sonrasında hiçbir şey olmamış gibi çıkıyorlar.
E bunda ne var denilebilir…
Ancak, kazın ayağı öyle değil! Çünkü girdikleri evler “Houses of Dead” yani “Ölülerin Evleri” olarak tavsif edilen evler. O dönem hastalığa yakalanan bir kimse tüm hanesini hasta ediyor ve neticede kısa süre içinde hepsi ölüyor. Ölüm sebepleri salgın olduğu için kimse de o evlere girip naaşlarını almaya cesaret edemiyor, öylece öldükleri yerde çürüyüp gidiyorlar.
Namlarını dört bir yana duyuran hırsızların böylesine hastalığın kol gezdiği alanlara girip hiçbir şey olmadan ellerini kollarını sallayarak çıkmaları tabii herkeste şaşkınlığa yol açıyor. Açıyor açmasına ama evlerinde kilitli olarak kalan halk, nasılsa önünde sonunda hastalık bunları da bulacak ve sonlarını getirecek ümidiyle tedirgin olmuyor. Ancak, veba günlerle beraber pek çok canı da önüne katıp götürürken hırsızlar büyük vurgunlarına hız kesmeden devam ediyorlar.
Nasıl Oluyor da Size Bir şey Olmuyor?
Bunun üzerine yetkililer harekete geçiyor ve sonunda meşhur hırsızları enseliyor. Bunlara daha acısız bir ölüm vadederek: “Herkes bir bir ölürken nasıl oluyor da sizlere bir şey olmuyor, bu işin sırrı nedir?” diye soruyorlar. Hırsızlar da kazıklarda yanmak yerine daha acısız bir ölümü seçerek, teklife yanaşıyor ve formülü veriyorlar…
Peki, nasıl oluyor da hırsızlar, cenazeleri kaldırmak için dahi yaklaşılamayan bu evlere hiçbir şey olmadan girip çıkabiliyorlar?
Sırrı Sirkede!
Birtakım bitkilerden hazırlanan formülü, üzüm sirkesi içinde belli bir süre bekleterek karışım elde ettiklerini ve bunu içip veba kurbanlarına yaklaşırken ellerine, kulaklarına ve şakaklarına sürdüklerini söylüyorlar. Ve bu meşhur hikayede geçen tarifin, yani Marsilya’da salgın sırasında duvarlara asılan orijinal tarifin, Aromaterapi’nin babası olarak adlandırılan Gattefosse’nin kitabında yer aldığı söylenmektedir. Tabii farklı tarifler de bulunmaktadır. Hangisinin gerçek olduğu su götürür ama şu kadarı var ki; orijinal tarifin hangisi olduğu halen gizemini korusa da bugün gün gibi ortada olan bir şey var ise o da sirkenin çok faydalı olduğudur. Peki, sirke içmek hangi hastalıklara iyi geliyor?
Sirke İçmek Hangi Hastalıklara İyi Geliyor?
Sirke içmenin faydaları konusunda en çok merak edilen konu ise sirkenin iyi geldiği hastalıklar olmaktadır. İşte sirke içmenin iyi geldiği bazı hastalıklar:
- Reflü
- Diyabet
- Kalp ve Damar Hastalıkları
- Polikistik Over Sendromu
- Enfeksiyon
- Kas ve Kemik Ağrıları
- Migren
- Aft
- Anemi
- Alerjik Rinit
Sirke İçmenin Faydaları Nelerdir?
Sirkeli su deyince herkesin hatırına ilk etapta kilo vermeye yardımcı olduğu ve açlık hissini baskıladığı gelmektedir. Peki, gerçekten de böyle midir? Sirkeli su içmenin faydası var mı yoksa sirkeli su içmek zararlı mı? Gelin fayda ve zararlarını birer birer inceleyelim:
1. Ağız Kokusunu Önler
- Sirke içmek ağız sağlığına iyi gelir.
- Elma sirkesinin kendine has aroması, ağız kokusunu maskeleyici özelliğe sahiptir. Bu sebeple sabah-akşam tüketmeniz önerilir.
- Ağızda oluşan iltihabı ya da kötü kokuyu doğal yollardan engellemek isterseniz 1 yemek kaşığı elma sirkesini bir bardak suyla karıştırarak içmeniz kafidir.
2. Bağırsakları Çalıştırır
- Sirkeli su, bağışıklığı kuvvetlendirir. Zengin bir vitamin ve mineral kaynağıdır. Güçlü bir bağışıklık için tüketilmesi önerilir.
- Elma sirkesinde C vitamini bulunur, böylece bağırsakları uyarır ve bağırsakların düzgün şekilde çalışmasını sağlar.
- Şişkinlik ya da kabızlık en büyük sorununuz ve bununla mücadele halindeyseniz, yemeklerden sonra içeceğiniz 1 bardak elma sirkesiyle karışık su sizin en büyük yardımcınız olacaktır.
3. Parazitleri ve Zararlı Bakterileri Öldürür
- Sirke içmenin faydaları hususunda belirteceğimiz en önemli maddelerden biri de şüphesiz parazitleri ve zararlı bakterileri öldürmesidir.
- Antioksidan etkisi sebebiyle vücutta detoks görevi görür.
- Geçmişten bugüne iyi bir dezenfekte aracı olarak kullanılan sirke mantar, siğil, kulak enfeksiyonları gibi pek çok problemi tedavi için kullanılmış ve halen daha kullanılmaktadır.
- Hipokrat yara temizliği için sirke kullanmıştır.
- Elma sirkesi asetik asit, laktik asit, süksinik asit ve sitrik asit barındırmaktadır. 1 yemek kaşığı elma sirkesinde takribi olarak 3 kalori bulunmaktadır. Kalorisi düşük olan ve faydalı asitleri de içinde barındıran sirke zararlı bakterilerin çoğunu öldürmektedir.
- Sıklıkla bağırsaklarda üreyen bağırsak parazitleri kişiyi deyim yerindeyse kıvrandırmaktadır, burada sirke tüketimi fayda sağlar.
- Parazitlerin yol açtığı ishal, karın ağrısı ve kaşıntı gibi şikayetleri izale eder.
4. Ağrıları Hafifletir
- Yapısında yer alan antioksidanlar vücut ağrılarını dindirmektedir.
- Kan deveranını artırır. Ağrı hissedilen bölgeleri teskin eder. Ağrı hissettiğiniz zamanlarda sirke içerek rahatlayabilirsiniz.
5. Direnci Artırır ve Vücudu Toksinlerden Arındırır
- Gribe ve soğuk algınlığına karşı vücuda direnç verir.
- Bilhassa sonbahar ve kış aylarında görülen grip, nezle ve soğuk algınlığı gibi hastalıklar için sirkeli su tüketmek koruyucu görevi görmektedir.
- Toksinler vücuda zarar verir, yorar. Sirke vücudu toksinlerden arındırır. Ödem, ağrı, iltihap ya da ağırlık hissediyorsanız sirkeli su tüketmenin zamanı gelmiş demektir.
6. Yağ Yakımını Başlatır
- Uyumadan önce tüketmek, uyku sırasında yağ yakımı sağlar. Ayrıca rahat bir uyku için birebirdir.
7. Kasları Güçlendirir
- Düzenli olarak sirke suyu içmek, kas yapısını güçlendirir ve destekler.
- Etkiyi artırmak için 1 bardak içme suyuna 1 tatlı kaşığı sirkenin yanı sıra 1 kaşık bal da eklenebilir.
8. Enfeksiyonu Giderir
- Doğal bir antibiyotik sayılan sirke, enfeksiyon durumunda destekleyici olarak tüketilebilir.
- İdrar yolu enfeksiyonu gibi çetin hastalıklarda her sabah 1 bardak suyla karışık tüketmek, idrar yolunda oluşan enfeksiyonun atılmasına yardımcı olacaktır.
9. Strese İyi Gelir
- Sirke kaygıya, strese iyi gelmektedir.
- Antidepresan etkisi oluşturacak besin ve içecekleri tüketmek istiyorsanız, sirkeyi de mutlaka listenize eklemenizi öneririz.
10. Mide Problemlerini İyileştirir
- Sindirim sistemini destekleyicidir.
- Sirkeli su mide enzimlerini düzenler.
- Midede oluşan yanmaya, şişkinliğe ve ağrıya iyi gelir.
11. Diyabetle Savaşır
- Sirke içmenin faydaları noktasında şeker hastalığından da söz edilebilir. Özellikle Tip 2 diyabet hastalarında, insülin direnci veya insülin üretilmemesi nedeniyle kan şekeri yükselir. Böylece hastalık oluşur. Sirkeli su tüketmek, kan şekeri seviyesini dengeler. Yapılan araştırmalar sonucunda yemeklerden sonra içilen sirkenin, glikoz ve insülin seviyelerini düşürdüğü saptanmıştır. [İlaç kullanan hastaların sirkeli suyu tüketmeden önce doktorlarına danışması gerekir].
- 50 gr beyaz ekmek tükettikten sonra içilen sirkenin kan şekerini %31,4 oranında azalttığı gözlemlenmiştir.
- Uyumadan evvel içilen iki kaşık elma sirkesinin ertesi gün ölçülen açlık şekerini %4 düşürdüğü tespit edilmiştir.
12. Kilo Vermeye Yardımcı Olur
- Sirke metabolizmayı hızlandırır.
- Tokluk hissi verir.
- Günlük kalori alımınızı düşürür. [300 kaloriye kadar]
- Göbekteki yağlanmayı azaltır, bel çevresinin incelmesini sağlar.
- Yapılan bir araştırmada yüksek karbonhidrat içeren bir öğünün yanında sirke tüketenlerin günün geri kalanın da tokluk hissettiği, 200-275 kalori daha az aldığı gözlenmiştir.
- 12 hafta süren bir deneyde 15 ml elma sirkesi alan grubun deney sonunda 1,2 kg verdiği, günde 30 ml elma sirkesi tüketen grubun ise deney sonunda 1,7 kg verdiği görülmüştür.
13. Kolestrolü Düşürür ve Kalp Rahatsızlıkları Riskini Azaltır
- Hayvanlar üzerinde yapılan deneylerde sirke içmenin kalp ve damar hastalıkları üzerinde olumlu etkisi olduğu saptanmıştır.
- Harvard’ta yapılan bir araştırma neticesinde sirke tüketen kadınlarda kalp hastalığı riskinin daha düşük seyrettiği belirtilmiştir.
14. Kansere Karşı Koruyucu
- Sirke içmek kanser riskini azaltmaktadır. Organik sirkelerin hücre onarıcı özelliği bulunmaktadır. Böylece kanserli hücrelerin oluşumunu engeller.
- İçindeki asit sayesinde olası tümörlü hücreyi engelleyerek, DNA yapısını korur.
- Kanıtlanmış olmamakla birlikte, elma sirkesinin kanser hücreleri üzerinde iyileştirici etkisi olduğu düşünülmektedir. Hızla büyüyen ve yayılan kanser hücrelerini küçülttüğü ve yayılmasını durdurabildiği konusunda müspet bir düşünce bulunmakta ve bu konuda araştırmalar halen sürmektedir.
15. Reflüye İyi Gelir
- Mide asitini dengeleyerek, pH seviyesini ayarlar ve reflüye iyi gelir.
16. Vücudun pH Dengesini Sağlar
- Vücut kimyamızın sağlıklı olması ve vücut fonksiyonlarımızın doğru şekilde işlemesi için pH derecesinin (7.4) korunması gerekir. Sirke içmek vücut pH derecesinin korunmasını sağlamaktadır.
17. Polikistik Over Sendromuna İyi Gelir
- Sirke içmek, uzun süre adet görememe gibi hormonal bozukluklara yol açan polistik over sendromunu önlemekte ve belirtilerini hafifletmektedir.
- 3 hafta boyunca süren bir araştırmanın nihayetinde elma sirkesini 1 yemek kaşığına 100 ml su oranında karıştırarak her gün akşam yemeğinden sonra içen kadınların hormon seviyelerinin iyileştiği ve adet dönemlerinin daha düzenli olduğu görülmüştür.
18. Ağız içi Yaraları İyileştirir
- Pamukçuk olarak da bilinen aftların kısa sürede iyileşmesini sağlar.
- Diş eti rahatsızlıklarına iyi gelir. Mikrop öldürücü etkisiyle diş etlerinin toparlanmasına yardım eder.
19. Enerji Verir
- E ve B vitaminleri içeren sirke, kişilerin daha enerjik ve zinde olmasını sağlar.
20. Migrene ve Kemik Ağrılarına İyi Gelir
- Yüksek kan basıncını düşürür, kemik ağrısını azaltır.
- Baş ağrısına iyi gelir. Migrene de iyi geldiği bilinmektedir.
21. Cildi Diri Tutar ve Güzelleştirir
- İçerdiği vitamin ve mineraller sayesinde cilde diri bir görünüm kazandırır, güzelleştirir.
- Saçlara parlaklık verir.
Sirkenin Zararı Var mıdır?
Sirke içmenin faydaları saymakla bitmiyor, peki doğal bir sulu çözelti olan sirkeli suyun zararları var mıdır?
Her şeyin aşırısının zararlı olması gibi bunun da aşırı şekilde tüketilmesi zarar verebilir. Bazı ilaçlarla etkileşime girerek zarar vermemesi adına düzenli ilaç kullanan hastaların doktorlarına danışmaları gerekir.
Sirkeli Su İçmek Mideye Zarar Verir mi?
Yapılan bir araştırmada kahvaltıdan önce 200 ml su ve kahvaltıdan önce 30 ml sirke tüketen iki grupta, tüketilen besinlerin aynı olmasına rağmen, sirke içenlerin mide boşaltım hızlarının daha düşük olduğu görülmüştür. Diyabetik hastalarının katılım gösterdiği bu araştırmada geciken mide boşalmasının hipoglisemi (kan şekerinin 50 mg/dl altına düşmesi), öğün arası bulantı, kusma, şişkinlik gibi sorunlara yol açacağı saptanmıştır. Sirke kandaki potasyum seviyesini düşürebilir. Bu ise yüksek tansiyonu olanlar için tehlikeye sebep olabilir. Bunların dışında sirke tüketiminin diş erozyonuna da yol açtığı yapılan araştırmalar sonucunda kanıtlanmıştır.
Sirke İçmeli mi, İçmemeli mi?
Herhangi bir ilaç kullanmıyor, hastalığınızın kötüleşmesine sebep olmayacaksa ölçüsünde tüketebilirsiniz. Bir hastalığınız var ve ilaç kullanıyorsanız doktorunuza danışmanız gerekir.
Sirke Bozulur mu?
Sirke bildiğimiz manada bozulmaz fakat kalitesini kaybedebilir. Kalitesini yitirmemesi için evin karanlık ve serin bir köşesinde muhafaza edilmelidir. Bu halde 2 yıla kadar kalitesinden bir şey kaybetmeden durabilir. Açıldıktan sonra 3 ila 6 ay arasında tüketilmesi tavsiye edilir.
Sirkeli Su Nasıl Tüketilmelidir?
Elma veya üzüm sirkesinin yemek kaşığına konularak içilmesinde bir sakınca yoktur. Ekşi tadı içimi zorlaştırıyorsa suyla karıştırarak tüketebilirsiniz. Günde bir kez, yemeğin üzerinden 5-6 saat geçtikten sonra içilmesi önerilir. Her sabah bir bardak suya 1-2 çay kaşığı organik elma sirkesi ve 1 çay kaşığı bal koyulup 5 dakika beklettikten sonra içebilirsiniz. Yemeklerden yarım saat önce içilmesi zayıflamaya yardımcı olmaktadır.
Bu içerik de ilginizi çekebilir: Cilt Lekeleri İçin Doğal Maske Tarifleri